



ในยุคที่ สายพันธุ์หมอนทอง ครองตลาด และหากเราย้อนกลับไปในอดีตจะพบว่า 3 สายพันธุ์ทุเรียนโบราณ ที่ซ่อนตัวอยู่ในสวนเก่าแก่นั้น เปรียบเสมือนอัญมณีล้ำค่า ที่กำลังรอให้คนรุ่นใหม่ได้ค้นพบ ความหอมหวานและรสสัมผัสที่ซับซ้อนเหล่านี้ ไม่ใช่แค่เรื่องของอาหาร แต่คือประวัติศาสตร์ที่มีชีวิต และลมหายใจของชาวสวนนนท์
สายพันธุ์ทุเรียนโบราณ คือกลุ่มพันธุ์ทุเรียนดั้งเดิม ที่ปลูกสืบทอดกันมาหลายชั่วอายุคน ซึ่งมีเอกลักษณ์ทางพันธุกรรมที่โดดเด่นและรสชาติเฉพาะตัว แตกต่างจากทุเรียนเศรษฐกิจ ที่เราคุ้นเคยในปัจจุบันอย่างสิ้นเชิงทุเรียนโบราณมักมีความทนทานต่อสภาพแวดล้อมสูง และให้ผลผลิตที่มีกลิ่นหอมหวนเป็นพิเศษ นับเป็นมรดกทางเกษตรกรรมที่หาชิมได้ยาก และควรค่าแก่การอนุรักษ์ไว้ไม่ให้สูญหายไปตามกาลเวลา
1. กบชายน้ำ (กลุ่มกบ)
เป็นทุเรียนที่โด่งดังและมีราคาสูงที่สุดพันธุ์หนึ่ง (บางลูกราคาหลักแสน) มีต้นกำเนิดดั้งเดิมที่จังหวัดนนทบุรี
ที่มา: พันธุ์กบชายน้ำ (สืบค้นเมื่อ 31 ธันวาคม 2025) [1]
เป็นทุเรียนที่ตั้งชื่อตามผู้ที่นำเมล็ดมาปลูกคนแรก และยังมีความโดดเด่นที่เป็นทุเรียนคุณภาพสูงมาตั้งแต่สมัยอดีต
ที่มา: พันธุ์เม็ดในยายปราง (5 พฤศจิกายน 2023) [2]
หนึ่งในทุเรียนตระกูลทองย้อย ซึ่งเป็นตระกูลเก่าแก่ที่คนโบราณนิยมปลูก
ที่มา: ทุเรียนพันธุ์ทองย้อยฉัตร (26 มีนาคม 2023) [3]

การอนุรักษ์ทุเรียนโบราณ คือการรักษาคลังพันธุกรรม อันล้ำค่าที่ช่วยป้องกันโรค และเป็นฐานสำหรับการพัฒนาพันธุ์ในอนาคต ทั้งยังเป็นการสืบสานมรดกทางวัฒนธรรม และความหลากหลายของรสชาติที่หาไม่ได้จากพันธุ์เชิงพาณิชย์ ซึ่งช่วยสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจ ให้กับเกษตรกรผ่านตลาดสินค้าหายากที่ผู้บริโภคยอมจ่าย เพื่อประสบการณ์เหนือระดับ
รสชาติอร่อยเข้มข้น มีเอกลักษณ์ไม่ซ้ำใคร ทุเรียนโบราณให้รสสัมผัสที่พิเศษกว่าทุเรียนทั่วไป มีทั้งความหวานที่ละมุนและความมันเหมือนกะทิสด แถมยังมีกลิ่นหอมเฉพาะตัวที่โดดเด่น เช่น กลิ่นหอมดอกไม้ หรือกลิ่นหวานอ่อนๆ คล้ายคาราเมล ซึ่งเป็นเสน่ห์จากสายพันธุ์ดั้งเดิมที่เน้นรสชาติอร่อยจริงๆ ไม่ได้เน้นแค่ปลูกไว้ขายปริมาณมากๆ
เนื้อสัมผัสดีเยี่ยมและเสน่ห์ของพื้นดินที่ปลูก ทุเรียนแต่ละต้นจะมีรสชาติที่เป็นเอกลักษณ์ตามสภาพดินและอากาศของแต่ละท้องถิ่น มีเนื้อสัมผัสให้เลือกหลายแบบ ทั้งแบบเนื้อเหนียวหนึบ หรือแบบที่ละเอียดจนละลายในปาก การกินทุเรียนโบราณจึงเหมือนการได้ลองรสชาติใหม่ๆ ที่หาไม่ได้จากทุเรียนตามท้องตลาดทั่วไป
มรดกเก่าแก่ที่อยู่คู่ไทยมานานกว่า 300 ปี ทุเรียนไทยมีประวัติยาวนาน โดยมีหลักฐานบันทึกไว้ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1687 หรือกว่า 300 ปีก่อน การดูแลทุเรียนโบราณจึงไม่ใช่แค่เรื่องของกิน แต่คือการรักษาประวัติศาสตร์ล้ำค่าของชาติเอาไว้ เพื่อให้คนรุ่นหลังได้รู้จักและสัมผัสกับสายพันธุ์ดั้งเดิมที่อยู่คู่กับแผ่นดินไทยมาตั้งแต่อดีต
บทเรียนจากน้ำท่วมปี 2554 กับการร่วมใจอนุรักษ์ จากเหตุการณ์น้ำท่วมปี 2554 ทำให้สวนทุเรียนนนทบุรีเสียหายกว่า 2,900 ไร่ และหลายพันธุ์เกือบสูญพันธุ์ เราจึงต้องเร่งช่วยกันฟื้นฟูและสนับสนุนชาวสวนให้มีรายได้ จากการปลูกทุเรียนโบราณเหล่านี้ต่อไป เพื่อไม่ให้มรดกที่มีชีวิตต้องหายไป และช่วยให้ชาวสวนมีกำลังใจในการรักษาพันธุ์หายากไว้สืบไป
ทุเรียนเกรดพรีเมียมที่มีราคาสูงและเป็นที่ต้องการ ทุเรียนโบราณเป็นของหายากที่มีมูลค่าสูงมาก บางลูกมีราคาประมูลสูงกว่า 100,000 บาท เพราะตลาดคนชอบของพรีเมียมยินดีจ่ายให้กับสินค้าที่มีเรื่องราวและคุณภาพดีเยี่ยมแบบนี้ การขายสตอรี่ของความหายากจึงช่วยสร้างรายได้มหาศาล และยกระดับผลไม้ไทยให้ดูแพง
ต่อยอดสู่การท่องเที่ยวและสินค้าหรูระดับโลก สวนทุเรียนเก่าแก่สามารถเปิดเป็นที่ท่องเที่ยวให้นักท่องเที่ยวมาชมสวนและชิมผลสดๆ จากต้น นอกจากขายผลสดแล้ว ยังนำไปแปรรูปเป็นไอศกรีมหรือขนมเกรดหรูเพื่อเพิ่มมูลค่าได้อีก ช่วยสร้างแบรนด์ทุเรียนโบราณให้เป็นสินค้าระดับ Luxury ที่โด่งดังไปทั่วโลกเหมือนไวน์ชั้นดี
โดยสรุปแล้ว 3 สายพันธุ์ของทุเรียนโบราณ อย่างกบชายน้ำ เม็ดในยายปราง และทองย้อยฉัตร ไม่ได้เป็นเพียงแค่ผลไม้เลิศรส แต่คือมรดกทางวัฒนธรรมและพันธุกรรมที่ทรงคุณค่า การคงอยู่ของสายพันธุ์เหล่านี้สะท้อนถึงความอุดมสมบูรณ์และภูมิปัญญาของบรรพบุรุษไทยที่ส่งต่อมาถึงปัจจุบัน
คำถามสำคัญคือ ในอีก 50 ปีข้างหน้า ลูกหลานของเราจะยังได้ลิ้มรสความหอมหวาน ของทุเรียนเหล่านี้หรือไม่? หรือจะเหลือเพียงชื่อในตำราประวัติศาสตร์ การตัดสินใจสนับสนุนเกษตรกร ที่อนุรักษ์สายพันธุ์ในวันนี้ จะเป็นตัวกำหนดทิศทางของผลไม้ไทยในอนาคต ว่าจะยังคงความหลากหลาย และยิ่งใหญ่ได้มากเพียงใด
อย่ารอให้คำว่าสายพันธุ์โบราณ กลายเป็นเพียงตำนานที่สาบสูญ หากมีโอกาสอยากขอให้คุณได้ลองชิมรสทุเรียนสายพันธุ์โบราณนี้ดูสักครั้ง เพราะนอกจากคุณจะได้สัมผัสรสชาติแห่งสวรรค์แล้ว คุณยังได้เป็นส่วนหนึ่งในการต่อลมหายใจให้กับมรดกแผ่นดินไทยสืบต่อไป

