



แกะรอย แหล่งปลูกทุเรียนก้านยาว จากนนทบุรีสู่ภาคตะวันออก เส้นทางทุเรียนก้านยาวชั้นดี ว่าทำไมสภาพดินและภูมิศาสตร์ถึงเป็นตัวแปรสำหรับทุเรียนสายพันธุ์นี้ แม้เราจะนำเมล็ดพันธุ์ทุเรียนก้านยาวที่ดีที่สุดไปปลูกในที่ต่างถิ่น รสชาติที่ได้อาจเปลี่ยนไปราวกับคนละสายพันธุ์ แหล่งปลูกก้านยาว จึงไม่ใช่แค่เรื่องของสถานที่ แต่คือนิยามของ “Terroir” หรือรสชาติแห่งผืนดินที่โลกตะลึง
ทุเรียนก้านยาว เป็นทุเรียนที่มีชื่อเสียงและมีประวัติการเพาะปลูกมายาวนาน การจะเข้าใจถึงรากฐานของทุเรียนสายพันธุ์นี้ ซึ่งบ่งบอกถึง แหล่งปลูกทุเรียนก้านยาว ที่แท้จริงนั้นไม่ได้อาศัยแค่เทคนิคการเกษตร แต่ต้องพึ่งพาธรรมชาติที่รังสรรค์มาอย่างลงตัว และที่สำคัญทุเรียนก้านยาวชอบดินประเภท ดินร่วนปนทราย และควรหลีกเลี่ยงการปลูกในแหล่งที่เคยมีการระบาดของโรครากเน่า-โคนเน่า
อัตลักษณ์ของแต่ละสวน: เกษตรกรในแหล่งปลูกดั้งเดิมมักมีองค์ความรู้และภูมิปัญญาที่สืบทอดกันมาในการจัดการดูแลต้น ทำให้ผลผลิตก้านยาวจากแหล่งเหล่านี้มีมาตรฐานและคุณภาพสูงอย่างต่อเนื่อง
แหล่งปลูกทุเรียนก้านยาว ที่สำคัญและได้รับการแนะนำ คือ เขตปลูกทุเรียนภาคตะวันออก เนื่องจากมีภูมิอากาศที่เหมาะสม โดยเฉพาะ:
• จังหวัดจันทบุรี
• จังหวัดระยอง
• จังหวัดตราด
โดยมีทุเรียนพันธุ์ที่ได้รับการรับรอง เช่น ทุเรียนพันธุ์ กวก. ก้านยาวอารีจันทบุรี ที่แนะนำในพื้นที่เหล่านี้
แหล่งกำเนิดและพื้นที่อื่น ๆ
ที่มา: ทุเรียนพันธุ์ กวก. จันทบุรี 1(สืบค้นเมื่อ 6 ธันวาคม 2025) [1]
นอกจากภาคตะวันออกแล้ว ทุเรียน สายพันธุ์ก้านยาว ยังมีประวัติความเป็นมาและมีการเพาะปลูกในพื้นที่อื่น ๆ ด้วย:
ที่มา: รักบ้านเกิด (26 ธันวาคม 2012) [2]
ช่วงเวลาที่แพร่หลาย (พ.ศ.) หลักฐานไม่ได้ระบุปี พ.ศ. ที่นายรอดเพาะเมล็ดทองสุกโดยตรง แต่ระบุถึงเหตุการณ์ที่ทำให้ทุเรียนพันธุ์ก้านยาวเป็นที่รู้จักและแพร่หลายมากขึ้น:
ที่มา: เรื่องเล่าชวนหิว “ทุเรียน” ในหน้าประวัติศาสตร์(4 พฤษภาคม 2018) [3]

การเลือกซื้อทุเรียนก้านยาวมักจะอ้างอิงถึงแหล่งปลูกเพื่อบ่งบอกถึงรสชาติและคุณภาพที่คาดหวัง
พันธุ์ก้านยาวเป็นทุเรียนที่ได้รับความนิยมมาก ทำให้มีการปลูกในหลายพื้นที่ทั่วประเทศ นอกเหนือจากภาคตะวันออกที่กล่าวไปแล้ว ยังมีแหล่งปลูกอื่น ๆ ที่มีความสำคัญและมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว
เราต้องย้อนกลับไปมองที่ “ต้นกำเนิด” และ “สภาพแวดล้อม” ซึ่งเป็นปัจจัยชี้ขาดแหล่งปลูกที่แท้จริง
แม้ปัจจุบันจะเหลือสวนไม่มากนักเนื่องจาก พื้นที่ถูกเปลี่ยนเป็นเขตเมือง แต่นนทบุรีคือแหล่งกำเนิดดั้งเดิมของทุเรียนพันธุ์ก้านยาว (เกิดจากการเพาะเมล็ดพันธุ์ทองสุก)
ภาคใต้เป็นอีกพื้นที่หลักที่ปลูกทุเรียนหลากหลายพันธุ์ รวมถึงก้านยาว โดยเฉพาะพื้นที่ที่ติดกับทะเลหรือเกาะ มีสภาพภูมิประเทศที่ส่งผลต่อรสชาติเฉพาะตัว
ปัจจุบันมีการนำกิ่งพันธุ์ก้านยาวไปทดลองและประสบความสำเร็จในการเพาะปลูกในพื้นที่ที่มีภูมิประเทศและสภาพอากาศใกล้เคียงกับภาคตะวันออกหรือมีเทคนิคการจัดการที่ดี
กล่าวโดยสรุป แหล่งปลูกทุเรียนก้านยาว ไม่ใช่เพียงแค่พื้นที่ทางการเกษตร แต่คือระบบนิเวศที่ซับซ้อนซึ่งผสานเวลานับร้อยปี สายน้ำ และภูมิปัญญาชาวบ้านเข้าด้วยกันเพื่อสร้างผลไม้เทวดา สิ่งสำคัญก็คือ ดินเฉพาะถิ่นและสภาพแวดล้อม ของแต่ละพื้นที่ซึ่งส่งผลต่อ รสชาติ เนื้อสัมผัส และผลรวมของลักษณะเฉพาะที่ได้
ในวันที่เมืองขยายตัวรุกล้ำพื้นที่สีเขียว และสภาพอากาศโลกเปลี่ยนแปลง คุณคิดว่าเราจะยังสามารถรักษา แหล่งปลูกทุเรียนก้านยาว ดั้งเดิมนี้ไว้ให้ลูกหลานได้ลิ้มลองรสชาติแห่งประวัติศาสตร์นี้ได้อีกนานแค่ไหน? การอนุรักษ์พื้นที่เกษตรกรรมดั้งเดิมจึงไม่ใช่แค่เรื่องของชาวสวน แต่เป็นวาระที่คนรักทุเรียนต้องช่วยกันตระหนัก เพื่อให้ตำนานความอร่อยนี้ยังคงอยู่คู่แผ่นดินไทยตลอดไป

