เทพีงูเห่า วาดเจต อียิปต์โบราณ ตำนานโบราณที่เกี่ยวข้องกับอสรพิษ

เทพีงูเห่า วาดเจต อียิปต์โบราณ คือใคร? มีลักษณะยังไง? มีความหมายด้านดี หรือด้านร้าย ตำนานเกี่ยวกับอสรพิษแห่งอียิปต์ เทพีแห่งการปกป้อง ซึ่งแตกต่างจาก อสรพิษอาเปป ที่เป็นเทพแห่งความโกลาหลของอียิปต์ ความเชื่อเกี่ยวกับงู ในพื้นที่ต่างๆ ทั่วโลก เป็นอย่างไร? และงูเห่า มีกี่สายพันธุ์ เรามาดูกันในบทความนี้ได้เลย

สายพันธุ์งูเห่าทั้งหมดบนโลก
เทพีงูเห่าวาดเจต คือเทพีอะไร
ความเชื่อเกี่ยวกับงูในทั่วโลก

มาทำความรู้จัก งูเห่า อสรพิษที่อันตราย

งูเห่า เป็นงูที่มีพิษรุนแรง และเป็นอันตรายต่อสิ่งมีชีวิต ซึ่งมีผลต่อระบบประสาท มีผลต่อระบบกล้ามเนื้อ และมีผลต่อระบบโลหิต เรามาดูกันว่า ในโลกของเรามีงูเห่ากี่สายพันธุ์ และงูเห่าในประเทศไทย มีกี่สายพันธุ์ จากบทความนี้ได้เลย

ประเภทงูเห่า มีทั้งหมดกี่สายพันธุ์?

สำหรับงูเห่า ไม่ใช่ชื่อเรียกงูชนิดใดชนิดหนึ่ง แต่เป็นชื่อเรียกรวมของงูพิษในวงศ์ Elapidae ที่มีลักษณะเด่น คือการ ‘แผ่แม่เบี้ย’ มีเขี้ยวพิษที่ตั้งตรง อยู่ด้านหน้าของปาก และแผ่แม่เบี้ยเพื่อข่มขู่ศัตรู เรามาดูกันว่า งูเห่าสกุลในวง Elapidae มีกี่ชนิด ได้แก่

งูเห่าแท้ นาจา(Naja): เป็นกลุ่มที่คนคุ้นเคยที่สุด ตามข้อมูลของ IUCN นาจาเป็นสกุลงูเห่ามีความหลากหลายสูงถึง 38 สายพันธุ์ โดยกระจายตัวใน เอเชีย และแอฟริกา เช่น งูเห่าอินเดีย งูเห่าจีน และงูเห่าไทย
งูจงอาง (Ophiophagus): สกุล Ophiophagus มีเพียง 1 ชนิด คือ งูจงอาง ไม่มีการแบ่งย่อย เป็นงูพิษที่มีขนาดยาวที่สุดในโลก ซึ่งหากจำแนกสิ่งมีชีวิตก็อยู่สกุลเดียวกับงูเห่าแท้
งูเห่าจมูกโล่ (Aspidelaps): งูเห่าสกุล แอสพิเดแลปส์ เป็นงูเห่าจมูกโล่ มีลักษณะเด่นคือ ส่วนจมูกที่ขยายใหญ่คล้ายโล่ ใช้สำหรับขุดดิน หรือมุดดิน พบได้ในทวีปแอฟริกา
งูเห่าต้นไม้ (Pseudohaje): งูเห่าต้นไม้มีอยู่ 2 ชนิด เป็นงูเห่าที่วิวัฒนาการเพื่ออยู่อาศัย และหากินบนต้นไม้ มีความไวสูง และมีความปราดเปรียว
งูเห่าทะเลทรายดำ (Walterinnesia): เป็นงูเห่าที่มีสีดำคลับทั้งตัว สามารถอยู่ในทะเลทรายได้ ปรับตัวเข้ากับสภาพแวดล้อมได้ดี แม้จะเป็นสภาพแวดล้อมที่แห้งแล้ง สามารถพบได้ในแถบตะวันออกกลาง
งูริงคัลส์ หรือ งูเห่าพ่นพิษคอแหวน (Hemachatus): ในสกุล Hemachatus มีเพียง 1 ชนิด ถูกเรียกว่า งูเห่าพ่นพิษ สามารถพ่นพิษได้ไกล เป็นการพ่นพิษใส่ศัตรูเพื่อป้องกันตัว

ที่มา: Types of Cobras (22 กรกฎาคม 2022) [1]

งูเห่า ในประเทศไทย มีกี่สายพันธุ์?

ประเภทงูเห่า มักจะพบได้ในแถบเอเชีย และแอฟริกา ซึ่งในประเทศไทยเรา มีงูเห่าทั้งหมด 4 สายพันธุ์ ได้แก่

งูเห่าไทย (Naja kaouthia): ลักษณะตัวของงูเห่า มีดอกจันรูปตัว O หรือไม่มีเลย พบได้หลายสี บางตัวพ่นพิษได้
งูเห่าพ่นพิษสยาม (Naja siamensis): ลักษณะตัวของงูเห่า ดอกจันรูป U หรือ V หรือ เลือนลาง มีสีดำล้วน หรือดำสลับขาว เป็นงูเห่าชนิดพ่นพิษได้ดี สามารถพบได้ทั่วไปในประเทศ ยกเว้นภาคใต้
งูเห่าพ่นพิษสุมาตรา (Naja sumatrana): มีลักษณะของงูเห่าที่ไม่มีดอกจัน มีขอบพับข้างคอ สามารถพ่นพิษได้ พบเฉพาะภาคใต้ของประเทศไทย
งูเห่าพ่นพิษสีทอง (Naja sputatrix): ลักษณะงูเห่า มีสีทอง หรือสีน้ำตาลอ่อน มีลายขวางหลังคอบางครั้ง พ่นพิษได้ มักพบได้ในทางใต้ของประเทศไทย

สำหรับงูเห่า ทุกชนิดมีพิษร้ายแรง มีผลต่อระบบประสาท ระบบกล้ามเนื้อ และระบบโลหิต สามารถเป็นอันตรายถึงชีวิตได้

ตำนาน เทพีงูเห่า วาดเจต อียิปต์โบราณ

วาดเจต หรือ Wadjet คือ เทพีงูเห่า ของอียิปต์โบราณ มีฉายาว่า The Green One หรือ ผู้มีกายสีเขียว เทพีองค์นี้ เป็นเทพีประจำท้องถิ่น สู่การเป็นเทพีอุปถัมภ์และปกป้อง มีความเชื่อมโยงใกล้ชิดกับ ดวงตาของเทพรา ดวงตาของฮอรัส ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของการปกป้อง ความเชื่อของชาวอียิปต์ หากพบเครื่องรางดวงตาวาดเจต มีลักษณะสีฟ้าหรือสีเขียว จะเป็นสัญลักษณ์ของความอุดมสมบูรณ์ และความคุ้มครอง

รูปร่างของ เทพีวาดเจต มีลักษณะอย่างไร?

ในคัมภีร์อียิปต์โบราณ วาดเจตหมายถึงสีน้ำเงินและสีเขียว นอกจากนี้ ยังเป็นชื่อของดวงตาแห่งจันทร์ รูปร่างของเทพีวาดเจต จะมีลักษณะ ดังนี้

รูปร่างงูเห่า: ซึ่งได้รับความนิยมมาก โดยจะปรากฏเป็นหลายๆ รูปแบบ เช่น
- ยูเรอุส: เป็นลักษณะงูเห่าอียิปต์ กำลังแผ่แม่เบี้ย หดตัวอยู่บนมงกุฎของฟาโรห์ หรือเทพเจ้าองค์อื่นๆ ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของ การปกป้อง และโจมตี
- งูเห่ามีปีก: เป็นงูเห่ามีปีกขนาดใหญ่ สีสันสวยงาม เช่น น้ำเงิน เขียว แดง ทอง แสดงถึงพลังอำนาจ และการปกป้อง
- งูเห่าพันก้านปาปิรัส: เป็นสัญลักษณ์ยุคแรกเริ่ม ในช่วงก่อน 3,100 ปีก่อนคริสตกาล ซึ่งอาจเป็นต้นกำเนิดของ คทาคาดูเซียส
รูปร่างกึ่งมนุษย์: มีหลายลักษณะ โดยเป็นรูปร่างของ สตรีมีหัวเป็นงูเห่า เป็นสัญลักษณ์เทพีแห่งงูเห่า หรือ สตรีสวมมงกุฎสีแดง ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของอียิปต์ล่าง โดยมงกุฎนั้นมีงูเห่าประดับอยู่
รูปร่างสัตว์อื่นๆ: ซึ่งจะมีการผสมผสาน หลายๆ ความเชื่อ เช่น
- เทพีหัวสิงโต อยู่ท่านั่งผ่อนคลาย คล้ายเทพีเซคเมต เพื่อแสดงถึงอำนาจ และความดุร้ายที่ทรงพลัง
- นกแร้ง คล้ายเทพีเนคเบตที่เป็นน้องสาว บินอยู่เหนือศีรษะกษัตริย์เพื่อคุ้มครอง
- พังพอน ถึงแม้พังพอน จะเป็นศัตรูตามธรรมชาติของงู แต่ก็มีการพบรูปปั้นที่เชื่อมโยง เทพีวาดเจตกับพังพอน ในเชิงสัญลักษณ์ของการปราบศัตรู

ที่มา: Wadjet (9 ธันวาคม 2025) [2]

สำหรับสีที่เป็นสัญลักษณ์ของวาดเจต ได้แก่ สีเขียว สีน้ำเงิน สีแดง และสีทอง ความหมายคือ สีเขียวและสีน้ำเงิน เป็นตัวแทนของความอุดมสมบูรณ์ และชื่อเสียงของวาดเจต สีแดงแทนอันตราย และไฟที่เผาผลาญศัตรู และสีทอง คือตัวแทนของเนื้อหนังอันเป็นอมตะของเทพเจ้า

ความหมายของ ‘งู’ ในแง่มุมทั่วโลก

ความเชื่อเกี่ยวกับงู ในทุกๆ พื้นที่ทั่วโลก มีความเชื่อที่แตกต่างกันออกไป เรามาดูกันว่า แต่ละพื้นที่ทั่วโลก ความเชื่ออย่างไรบ้าง

ประเทศไทย: งูถูกมองในแง่ลบ เป็นสัญลักษณ์แห่งการทรยศหักหลัง ซึ่งเปรียบกับงูเห่า แต่ความเชื่อเกี่ยวกับงูอื่นๆ ที่คนให้ความเคารพบูชา ได้แก่ พญานาค ตำนานงูใหญ่ แห่งลุ่มแม่น้ำโขง
เมโสโปเตเมีย: งูถูกมองเป็นสัญลักษณ์ของความอุดมสมบูรณ์ และเทพเจ้า Ningizzida ของชาวสุเมเรียน มีศีรษะเป็นงู มีความเกี่ยวข้องกับพืชผลและโลกหน้า เป็นผู้ปกป้อง ชาวอัสซีเรีย และบาบิโลน มองว่างูเป็นสัตว์พิทักษ์วิหาร และสัตว์ที่อยู่เคียงข้างเทพเจ้า
อียิปต์โบราณ: งูเป็นสัญลักษณ์ความเป็นอมตะ ทั้งความเชื่องูกินหาง และเทพเจ้าอามุน และเทพเจ้าแห่งความโกลาหล อาเปป เป็นตัวแทนของความชั่วร้าย และวาดเจต เป็นเทพีแห่งงูเห่า ตัวแทนของการปกป้องคุ้มครอง
นอร์ซ และสลาวิก: ในนอร์ซ ยุโรปเหนือ ถูกมองว่าเป็นปีศาจ และความชั่วร้าย งู Nidhogg กัดกินต้นไม้โลก ส่วนสลาวิก สัญลักษณ์ของโลกหน้า และใต้พิภพ
ประเทศกรีซ: มีความเชื่อเกี่ยวกับงูกินหาง แทนการเกิดใหม่และความตาย และงูยังเป็นสัญลักษณ์ของ เทพเจ้า Asclepius เทพแห่งการแพทย์ และต่อเนื่องกับการรักษาจนถึงปัจจุบัน
ประเทศอินเดีย: งูคือสัญลักษณ์แห่งการเกิดใหม่ เนื่องจากการลอกคราบ จึงเหมือนการได้ชีวิตใหม่อีกครั้ง โดยมีความเชื่อเรื่อง พญานาค ที่ปกป้องพระพุทธศาสนา ช่วยทำให้มีความอุดมสมบูรณ์
ประเทศจีน: งูเป็นสัญลักษณ์ของเวลา ความอุดมสมบูรณ์ การเก็บเกี่ยว และพลังอำนาจ เช่น มีความเชื่อเรื่องมังกร และงูขาว
ประเทศญี่ปุ่น: งูเป็นสัญลักษณ์ของการปกป้อง ป้องกันสิ่งที่ชั่วร้าย โรคภัยไข้เจ็บ และแสดงถึงความแข็งแกร่ง เป็นตัวแทนของเทพเจ้า เช่น เทพีแห่งโชคลาภ เบ็นไซเต็น และ อุคาจิน เทพแห่งงู เป็นเทพเกี่ยวกับการเกษตร และผลผลิต

ที่มา: งู เป็นสัญลักษณ์ของอะไรบ้าง ในส่วนต่างๆ ของโลก (21 สิงหาคม 2020) [3]

ตำนานเทพีแห่งงูเห่า อียิปต์โบราณ

ตำนานเกี่ยวกับ เทพีงูเห่า วาดเจต อียิปต์โบราณ เป็นตำนานเทพีแห่งการอุปถัมภ์ และการปกป้อง ทพีงูเห่าวาดเจต มีกายสีเขียวหรือสีน้ำเงิน ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของความอุดมสมบูรณ์ การปกป้องคุ้มครอง และมีเครื่องรางเกี่ยวกับดวงตาวาดเจต ซึ่งเป็นเครื่องรางปกป้องคุ้มครอง ป้องกันภัยอันตราย จนถึงปัจจุบัน

งูเห่า สัตว์เลื้อยคลานมีพิษ

สำหรับ งูเห่าแท้ มีทั้งหมด 38 สายพันธุ์ ตามข้อมูลของ IUCN ในปี ค.ศ. 2009 จากการปรับปรุงจำแนกพันธุ์สัตว์ ส่วนใหญ่แล้ว งูเห่าจะพบแถวทวีปแอฟริกา และทวีปเอเชีย และงูที่อยู่ในตระกูลเดียวกับงูเห่า งูจงอาง งูเห่าจมูกโล่ งูเห่าต้นไม้ งูเห่าทะเลดำ และงูเห่าพ่นพิษคอแหวน ซึ่งจะอยู่คนละสกุล แต่อยู่ในวงศ์ Elapidae เดียวกัน

ความเชื่อเกี่ยวกับ งูในอียิปต์ มีอะไรบ้าง?

ในสมัยอียิปต์โบราณ มีความเชื่อเกี่ยวกับงู ในหลายๆ รูปแบบ ทั้งด้านบวก และด้านลบ ซึ่งมีทั้งความเชื่อเกี่ยวกับงู อาเปป เทพแห่งความโกลาหล และ วาดเจต เทพีแห่งงูเห่า ที่เป็นสัญลักษณ์ของการปกป้องคุ้มครอง และในหลายๆ พื้นที่ งูมีความหมายทางด้านความอุดมสมบูรณ์ การเกิดใหม่ การรักษา และความชั่วร้าย การทรยศ ซึ่งแตกต่างกันไปในแต่ละวัฒนธรรม