



สายพันธุ์ ส้มเขียวหวาน เป็นผลไม้ที่อยู่คู่สำรับอาหารไทยมานาน ด้วยเอกลักษณ์ของเปลือกที่ลอกง่ายและรสชาติที่กลมกล่อมลงตัวระหว่างหวานกับเปรี้ยว การทำความรู้จักส้มเขียวหวาน จะช่วยให้คุณสนุกกับการเลือกทานผลไม้ที่มีวิตามินซีสูงและมีประโยชน์ต่อร่างกายในทุกๆ วัน
ในบรรดาผลไม้ตระกูลส้ม ส้มเขียวหวาน ถือเป็นขวัญใจคนไทยมาอย่างยาวนาน ด้วยลักษณะเด่นคือเปลือกลอกง่าย เนื้อฉ่ำ และรสชาติที่มีความสมดุลระหว่างหวานและเปรี้ยว โดยสายพันธุ์ที่ได้รับความนิยมสูงสุดคือส้มสายน้ำผึ้ง ซึ่งโดดเด่นด้วยรสชาติที่หวานแหลมและกลิ่นหอมที่เป็นเอกลักษณ์
ปัจจัยสำคัญ: ที่ทำให้ส้มชนิดเดียวกันมีรสชาติต่างกันคือ เทอร์รัว (Terroir) หรือสภาพดินฟ้าอากาศ ตัวอย่างเช่น ส้มสายน้ำผึ้ง ภาคเหนือ จากอำเภอฝาง จังหวัดเชียงใหม่ จะมีรสชาติเข้มข้นกว่าพื้นที่อื่นเนื่องจากสภาพอากาศหนาวเย็นบนที่สูง ซึ่งช่วยกระตุ้นการสะสมน้ำตาลในผลส้มได้ดีกว่า
ที่มา: กรมทรัพย์สินทางปัญญา กระทรวงพาณิชย์(27 มกราคม 2025) [1]
ปัจจุบัน ส้มบางมดแท้ๆ ที่ปลูกในพื้นที่บางมดจริงๆ หาได้ยากขึ้นมากเนื่องจากการขยายตัวของเมืองและปัญหาน้ำท่วมในอดีต ส่วนใหญ่มักเป็นกิ่งพันธุ์บางมดที่นำไปปลูกในพื้นที่อื่นแทน

จากข้อมูลสถิติการเกษตร พบว่าพื้นที่ปลูกส้มเขียวหวานในประเทศไทยมีการกระจุกตัวอยู่ในภาคเหนือและภาคกลาง โดยจังหวัดเชียงใหม่ยังคงครองแชมป์พื้นที่ปลูกมากที่สุดกว่า 60% ของประเทศ ขณะที่มูลค่าการส่งออก สายพันธุ์ ส้มเขียวหวาน ไปยังประเทศเพื่อนบ้าน มีแนวโน้มเติบโตขึ้นเฉลี่ยปีละ 5-8% เนื่องจากคุณภาพมาตรฐาน GAP ที่ทำให้ผู้บริโภคมั่นใจเรื่องความปลอดภัย
ปัจจุบันการพัฒนาสายพันธุ์ส้มในประเทศไทย มุ่งเน้นไปที่การสร้างสายพันธุ์ที่ทนทานต่อโรค และให้ผลผลิตที่มีคุณภาพสม่ำเสมอตลอดทั้งปี เพื่อตอบโจทย์การส่งออก และนวัตกรรมการเกษตรสมัยใหม่ทำให้เราสามารถเพาะปลูกส้มคุณภาพสูงได้ในหลายพื้นที่ และมีการนำระบบตรวจสอบย้อนกลับมาใช้เพื่อให้ผู้บริโภคมั่นใจในแหล่งที่มา [2]
สายพันธุ์ ส้มเขียวหวาน มีต้นกำเนิดดั้งเดิมในแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และจีน เชื่อกันว่าถูกนำเข้ามาในประเทศไทยโดยชาวจีนโพ้นทะเลในสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น โดยเริ่มปลูกอย่างแพร่หลายในย่านบางมด กรุงเทพมหานคร ก่อนจะขยายตัวไปยังพื้นที่อื่นๆ ตามความเหมาะสมของสภาพดิน
ที่มา: ส้มเขียวหวาน(30 ตุลาคม 2025) [3]
1. ดูที่ผิว (Texture) ผิวขี้มด:
2. ดูที่รูปทรงและก้น (Shape)
3. ดูที่ขั้ว (Stem)
4. การสัมผัสและน้ำหนัก (Feel)
5. สีผิวตามฤดูกาล
ส้มเขียวหวานเป็นพืชเศรษฐกิจที่สร้างรายได้ให้เกษตรกรจำนวนมาก การเลือกสายพันธุ์ที่เหมาะสมกับพื้นที่และการจัดการโรคที่เป็นระบบคือสิ่งสำคัญนอกจากนี้ การนำเทคโนโลยีเกษตรอัจฉริยะ มาประยุกต์ใช้ในการตรวจวัดความชื้นและสารอาหารในดิน จะช่วยลดต้นทุนและเพิ่มคุณภาพผลผลิตให้สม่ำเสมอ ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญที่จะทำให้ส้มเขียวหวานไทยสามารถแข่งขันได้ในตลาดโลกอย่างยั่งยืน
หากต้องการรสชาติที่ดีที่สุด ควรเลือกส้มตามฤดูกาล (ช่วงเดือนพฤศจิกายน – กุมภาพันธ์) เลือกผลที่มีน้ำหนักพอดีมือ ผิวไม่เหี่ยว และหากเป็นส้มบางมด ผิวที่มีรอยประสีน้ำตาลมักจะเป็นผลที่รสหวานจัด
นอกจากนี้ ควรเลือกผลที่มีลักษณะก้นบุ๋มและเปลือกบางตึง ซึ่งเป็นสัญญาณของส้มที่แก่จัดและอัดแน่นไปด้วยน้ำหวานเข้มข้น
การรักษามาตรฐานสายพันธุ์และการพัฒนาเกษตรอินทรีย์ จะช่วยให้ส้มเขียวหวานไทยคงความเป็นเอกลักษณ์และสามารถแข่งขันได้ในตลาดโลกอย่างยั่งยืน ทั้งยังเป็นการสร้างความเชื่อมั่นให้แก่ผู้บริโภคในเรื่องความปลอดภัยและรสชาติที่คงเส้นคงวาอันเป็นเสน่ห์เฉพาะตัวของผลไม้ไทย

