สัตว์สงวน ใกล้สูญพันธุ์ จงพิทักษ์ความสมดุล

สัตว์สงวน ใกล้สูญพันธุ์ ในประเทศไทย สัตว์ป่าลดลงอย่างน่าตกใจ ความงามแห่งผืนป่า เสียงสัตว์ป่าแห่งธรรมชาติ กำลังจะถูกแทนที่ด้วยความเงียบเหงา หากเราไม่ช่วยกันอนุรักษ์ และสงวนพันธุ์สัตว์ป่าไว้ สัตว์บางชนิดอาจจะสูญพันธุ์จากโรคนี้ แบบไม่มีวันหวนคืน

ความสำคัญของการคุ้มครองสัตว์ป่า
กฎหมาย พ.ร.บ. คุ้มครองสัตว์ป่า
รายชื่อสัตว์สงวน 21 ชนิด
สัตว์ใกล้สูญพันธุ์ในไทย

ทำไม? ต้องคุ้มครองสัตว์ เพื่อไม่ให้สูญพันธุ์

การตระหนักรู้ถึง ‘การสูญพันธุ์’ เข้าใจเกี่ยวกับ ‘ระบบนิเวศ’ และเข้าใจเกี่ยวกับ ‘ห่วงโซ่อาหาร’ ควบคุมสมดุลของระบบนิเวศ ไม่ให้สัตว์กินเนื้อมากเกินไป ไม่ให้สัตว์กินพืชมากเกินไป ไม่มีสัตว์นักล่ามากเกินไป ซึ่งการสูญพันธุ์ของสัตว์ชนิดใดชนิดหนึ่ง จะทำให้ระบบนิเวศเปลี่ยนแปลงไป และอาจจะเป็นผลร้ายแรง นำพาให้สู่ความพังทลายของระบบนิเวศ

เพื่อความหลากหลายทางชีวภาพ บนโลกใบนี้ของเรา มีสัตว์และพืชหลายๆประเภท เพื่อให้กฎของธรรมชาติมีความยืดหยุ่น สามารถปรับตัวตามสภาพแวดล้อมต่างๆได้ ซึ่งความหลากหลายทางชีวภาพ มนุษย์เรายังสามารถศึกษา นำมาปรุงยารักษาโรค แหล่งอาหารที่อุดมสมบูรณ์ อากาศที่ปลอดโปร่ง และคุณภาพชีวิตที่ดี

ความสำคัญ “วันคุ้มครองสัตว์ป่าแห่งชาติ”

วัตถุประสงค์หลักๆ ของวันคุ้มครองสัตว์ป่าแห่งชาติ เพื่อให้คนตระหนักรู้ถึงเรื่องการอนุรักษ์ พืชพันธุ์ และสัตว์ป่า เพื่อไม่ให้ ชีวิตสัตว์ สูญพันธุ์ จนทำลายระบบนิเวศ และทำลายห่วงโซ่อาหาร และเกิดการสูญเสียต่างๆตามมา เพื่อให้ธรรมชาติยังคงความอุดมสมบูรณ์ และระบบนิเวศสมดุล

การตระหนักรู้ถึงพันธุ์สัตว์ป่า ที่มีอัตราใกล้สูญพันธุ์ ในประเทศไทยของเรา จึงมีกฎหมายควบคุม เพื่อวัตถุประสงค์คุ้มครองสัตว์ป่าใกล้สูญพันธุ์ ซึ่งมีกฎหมายฉบับแรกขึ้น ในวันที่ 26 ธันวาคม 2503 โดยได้ออกกฎหมาย พระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2503 และได้ยกวันเริ่มต้นบัญญัติกฎหมาย ทุกๆวันที่ 26 ธันวาคม เป็น “วันคุ้มครองสัตว์ป่าแห่งชาติ” ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา (26 ธันวาคม 2024) [1]

กฎหมาย คุ้มครองสัตว์ป่า เพื่อไม่ให้สัตว์สูญพันธุ์

‘สัตว์ป่าสงวน’ ซึ่งหมายถึง สัตว์ป่าที่ใกล้สูญพันธุ์แล้ว ค่อนข้างหายากในปัจจุบัน เราต้องอนุรักษ์ สัตว์สงวน ใกล้สูญพันธุ์ ไว้ การดูแลอย่างเข้มงวด

‘สัตว์ป่าคุ้มครอง’ ซึ่งหมายถึง สัตว์ที่ต้องคุ้มครองเป็นพิเศษ เพราะมีส่วนสำคัญมากๆ ต่อระบบนิเวศโดยตรง และสัตว์บางชนิดมีจำนวนลดลงมาก อาจจะทำให้ส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศ

พระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2503 : เป็นการคุ้มครองสัตว์ 9 ชนิด และทุกๆตัวเป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม และแนวโน้มอัตราการสูญพันธุ์ยังเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ
พระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2535 : ได้ปรับปรุงกฎหมายคุ้มครองสัตว์ป่า ในวันที่ 19 กุมภาพันธ์ 2535 ได้เพิ่มสัตว์ที่เสี่ยงสูญพันธุ์อีก 7 ชนิด และในวันที่ 9 ตุลาคม 2558 ได้เพิ่มสัตว์อีก 4 ชนิด เข้าสู่รายชื่อสัตว์คุ้มครอง
พระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2562 : ได้มีการปรับปรุงกฎหมายฉบับล่าสุด ในวันที่ 29 พฤษภาคม 2562 และได้เพิ่มสัตว์อีกหนึ่งชนิด ในปี 2564 และได้เพิ่มสัตว์อีกหนึ่งชนิดในปี 2565

ที่มา: สัตว์ป่าสงวน (20 พฤศจิกายน 2025) [2]

ในปัจจุบัน สัตว์สงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า มีทั้งหมด 21 ชนิด เพื่อได้รับความคุ้มครองและการดูแล ป้องกันการสูญพันธุ์ ป้องกันการถูกล่า แล้วเพื่อไม่ให้ระบบนิเวศพังทลายลง

สลด สัตว์สงวน ใกล้สูญพันธุ์ จากประเทศไทย

วัฏจักรของสัตว์โลก ย่อมมีการสูญพันธุ์เกิดขึ้น แต่ในยุคปัจจุบัน อัตราความเร็วในการสูญพันธุ์ มากเป็น 10 เท่า จึงต้องหันมาใส่ใจ สัตว์สงวน ใกล้สูญพันธุ์ เพื่อไม่ให้ระบบนิเวศพัง ส่งผลกระทบต่อห่วงโซ่อาหาร เพื่อไม่ให้เกิดการสูญพันธุ์แบบห่วงโซ่ สามารถช่วยกันด้วยการสนับสนุน พ.ร.บ. สงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า งดซื้อหรือใช้ผลิตภัณฑ์เกี่ยวกับสัตว์ ลดความเสี่ยงภาวะโลกร้อนลง สามารถเริ่มต้นด้วยตัวคุณได้

สัตว์กลุ่มเสี่ยง 9 สายพันธุ์ ใกล้สูญพันธุ์

สัตว์โลกในยุคปัจจุบัน ใกล้สูญพันธุ์มากเกือบๆ 30% ซึ่งเป็นตัวเลขค่อนข้างสูง หากอ้างอิงจากอัตราการสูญพันธุ์โดยธรรมชาติ การสูญพันธุ์ของสัตว์บางชนิด ส่งผลกระทบร้ายแรงต่อระบบนิเวศ และห่วงโซ่อาหารบริเวณที่สัตว์ชนิดนั้นอาศัยอยู่ มีการเปลี่ยนแปลง เรามาดูสัตว์ที่เป็นกลุ่มเสี่ยง 9 สายพันธุ์ ที่ใกล้สูญพันธุ์จากโลกใบนี้ ได้แก่

โลมาวากีตา: อัตราความเสี่ยงใกล้สูญพันธุ์ 37% จำนวนทั่วโลก เหลือเพียง 10 ตัวเท่านั้น
แรดชวา: มีความเสี่ยงจะสูญพันธุ์สูงถึง 27% ทั้งโลกเหลืออยู่ 72 ตัว
เสือโคร่งสุมาตรา: ความเสี่ยงจะสูญพันธุ์สูงถึง 27% ซึ่งจำนวนที่เหลืออยู่ในประเทศไทยประมาณ 400 – 450 ตัว
ช้างป่า: มีความเสี่ยงจะสูญพันธุ์สูง เพราะมีคนล่าช้างเพื่อเอางา ทั่วทั้งประเทศไทย มีไม่ถึง 3,000 ตัว
แพนด้า: ในทั่วโลก แพนด้ามีจำนวน 2,000-3,000 ตัว ส่วนใหญ่จะพบในประเทศจีน
นกเงือก: ระดับความเสี่ยงในการสูญพันธุ์อยู่ที่ 13% จากข้อมูลเก่าใน 5 ปีก่อน ในประเทศไทย พบลูกนกประมาณ 268 ตัว
เต่ามะเฟือง: มีอัตราความเสี่ยงสูญพันธุ์ประมาณ 41% ถือว่าค่อนข้างสูง ในประเทศไทยเหลือเพียง 300-400 ตัว
วาฬสีน้ำเงิน: จำนวนวันสีน้ำเงินที่เหลืออยู่ทั่วโลก ประมาณ 10,000-25,000 ตัว
ฉลามหัวค้อน: จำนวนในประเทศไทยไม่ทราบแน่ชัด อัตราการสูญพันธุ์อยู่ที่ 27% เนื่องจากในทะเล มักถูกฆ่าและเชือดประมาณ 75%

ที่มา: รู้จัก 9 สัตว์ที่ใกล้สูญพันธุ์ ความสวยงามที่กำลังหายไป (28 สิงหาคม 2023) [3]

สัตว์สงวนของประเทศไทย มีอะไรบ้าง?

รายชื่อสัตว์สงวน ของประเทศไทยเรา ณ ปัจจุบัน มีทั้งหมด 21ชนิด ได้แก่

แรด (Javan Rhinoceros)
กระซู่ (Sumatran Rhinoceros)
กูปรี (Kouprey)
ควายป่า (Wild Water Buffalo)
ละองหรือละมั่ง (Eld’s Deer)
สมัน (Schomburgk’s Deer)
เลียงผา (Sumatran Serow)
กวางผา (Burmese Goral)
สมเสร็จ(มลายู) (Malayan Tapir)
เก้งหม้อ (Fea’s Muntjac)
แมวลายหินอ่อน (Marbled Cat)
พะยูน (Dugong)
นกเจ้าฟ้าหญิงสิรินธร (White-Eyed River Martin)
นกแต้วแร้วท้องดำ (Gurney’s Pitta)
นกกระเรียนไทย (Sarus Crane)
วาฬบรูดา (Bryde’s Whale)
วาฬโอมูระ (Omura’s Whale)
เต่ามะเฟือง (Leatherback Sea Turtle)
ปลาฉลามวาฬ (Whale Shark)
นกชนหิน (Helmeted Hornbill)
วาฬสีน้ำเงิน (Blue Whale)

ที่มา: ชวนรู้จัก! สมาชิกสัตว์ป่าสงวนในประเทศไทย 21 ชนิด (26 มีนาคม 2025) [4]

เนื้อทราย (Hog Deer) เคยเป็นสัตว์สงวนใน พ.ร.บ. คุ้มครองสัตว์ป่า 2503 ปัจจุบัน เป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง เพราะสามารถเพาะเลี้ยงขยายสายพันธุ์ได้ และในวันที่ 12 พฤษภาคม 2565 ที่ผ่านมา มีการประชุมคณะกรรมการทะเลชาติ พูดคุยเรื่อง โลมาอิรวดี ปัจจุบันจำนวนเพียง 14 ตัว ในแถบทะเลแถวพัทลุงสงขลา เพื่อให้ลงมติเห็นชอบเป็นสัตว์สงวน ในเรื่องนี้ต้องใช้ระยะเวลา

ทิ้งท้าย สัตว์สงวนใกล้สูญพันธุ์

เพื่อ สัตว์สงวน ใกล้สูญพันธุ์ จงเป็นผู้พิทักษ์ความสมดุล ป้องกัน และอนุรักษ์ พันธุ์สัตว์ป่า และสัตว์สงวน เพื่อให้ระบบนิเวศมีความสมดุล ห่วงโซ่อาหารมีความสมบูรณ์ และเพื่อให้การดำเนินไปของโลกใบนี้ มีความอุดมสมบูรณ์ เป็นประโยชน์ต่อสิ่งชีวิตทั้งหลาย

เราช่วยกันคนละไม้คนละมือ ได้อย่างไร?

สำหรับคนทั่วไป รณรงค์การคุ้มครองสัตว์ป่า และช่วยกันอนุรักษ์พันธุ์สัตว์ป่า เพื่อให้ระบบนิเวศสมบูรณ์ ความเป็นไปของห่วงโซ่อาหารสมดุล สัตว์ป่า ห้าม นำมาเลี้ยง ไม่สนับสนุนผลิตภัณฑ์จากหนังสัตว์ ช่วยกันลดภาวะโลกร้อน และสนับสนุน พ.ร.บ. สงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า ให้ความรู้กับคนรุ่นหลัง

สัตว์ใกล้สูญพันธุ์ มีมากขึ้นเรื่อยๆ

จากสภาวะอากาศ มลพิษทางอากาศ และสารพิษต่างๆ รวมไปถึงการขยายที่อยู่อาศัย การทำเกษตรกร การประมง การล่าของมนุษย์ และการรุกรานของสัตว์ต่างถิ่น ทำให้สัตว์หลายชนิดใกล้สูญพันธุ์ และระบบนิเวศอาจจะเปลี่ยนไป ส่วนใหญ่มาจากฝีมือมนุษย์ เราสามารถช่วยกันอนุรักษ์ และป้องกันการสูญพันธุ์