จูนระบบ ประสาทสั่งการ 2026 สำคัญแค่ไหน

Cherrinn
2 ม.ค. 26
08:30
4 views

จูนระบบ ประสาทสั่งการ คือเรื่องที่คนเข้ายิมส่วนใหญ่สอบตกอย่างแรง หลายคนบ้าคลั่งกับการปั๊มกล้ามให้บวมเป่ง แต่ไม่เคยสนใจระบบประสาท (CNS) เลยสักนิด ถ้าคุณอยากแกร่งจริง ไม่ใช่แค่ดูแกร่ง คุณต้องเลิกโฟกัสแค่เปลือกนอกแล้วหันมาดูระบบข้างในได้แล้ว

ความเข้าใจผิดที่น่าโมโห
ยุคแห่งความบ้าคลั่ง
จุดเปลี่ยนของเทคโนโลยีและการฝึก

รื้อระบบความเชื่อเดิมๆ

เชื่อไหมว่าสมัยก่อนพวกเราซ้อมกันแบบไร้สติสุดๆ ย้อนกลับไปช่วงปี 1998 ยุคนั้นเป็นยุคบ้าพลังของแท้ ใครยกหนักกว่าคือเท่ ใครอยู่ในยิมนานกว่าคือเทพ ฉันจำได้แม่นเลยว่าตัวเองเคยกินเวย์โปรตีนวันละ 3 รอบ แล้วเข้าไปยกเวทท่าเดิมๆ ซ้ำๆ จนแขนสั่นพับไม่ได้ คิดว่านั่นคือความสำเร็จ แต่ผลลัพธ์เหรอ? ตัวแข็งทื่อเป็นหุ่นยนต์ เคลื่อนไหวช้าเป็นเต่าคลาน แถมปวดหัวตุบๆ ตลอดเวลา

ตอนนั้นเราไม่รู้จักคำว่า Neural Fatigue หรืออาการล้าทางระบบประสาทเลยสักนิด เราคิดแต่ว่า Muscle Failure คือพระเจ้า แต่หารู้ไม่ว่าการทำแบบนั้นทุกวันมันกำลังเผาฮาร์ดไดรฟ์ของตัวเองทิ้ง ถ้าตอนนั้นฉันมีความรู้เรื่อง วิทยาศาสตร์ แห่งการฝึกกีฬา เหมือนตอนนี้ ฉันคงไม่เสียเวลาไปเป็นสิบปีกับการซ้อมที่ทำลายตัวเองแบบนั้น บอกเลยว่าเสียดายเวลาชะมัด

ความเข้าใจผิดที่น่าโมโห

คนส่วนใหญ่ยังคิดว่า การซ้อมหนัก คือคำตอบของทุกอย่าง ผิด ผิดมหันต์ การซ้อมหนักเกินไปโดยไม่ดูลิมิตของระบบประสาท คือการฆ่าตัวตายทางอ้อม ระบบประสาทมันไม่เหมือนกล้ามเนื้อนะ กล้ามเนื้อฉีกขาดมันซ่อมได้ใน 2-3 วัน แต่ถ้า CNS (Central Nervous System) พัง หรือที่เรียกว่า Overreaching คุณอาจจะต้องใช้เวลาเป็นเดือนกว่าจะกู้กลับมาได้ (29 เมษายน 2025) [1]

ความเข้าใจผิดที่น่าโมโหที่สุดคือการคิดว่า ความรู้สึกล้า ต้องมาพร้อมกับ อาการปวดกล้ามเนื้อ (DOMS) เสมอไป ความจริงคือระบบประสาทของคุณอาจจะกรีดร้องด้วยความล้าตั้งแต่นาทีแรกที่คุณจับบาร์เบล แม้ว่ากล้ามเนื้อคุณจะไม่ได้ปวดเลยสักนิด สัญญาณพวกนี้มันมาในรูปแบบของ การสูญเสียความละเอียดในการเคลื่อนไหว หรือการที่ความเร็วในการเคลื่อนที่ของบาร์เบลลดลงอย่างมีนัยสำคัญ

หากคุณยังดื้อดึงที่จะฝืนซ้อมต่อเพียงเพราะ กล้ามเนื้อยังไม่ปวด คุณกำลังพาตัวเองเดินเข้าสู่กับดักของการซ้อมเกินที่จะทำลายระบบสั่งการระยะยาว และนั่นคือเหตุผลที่นักกีฬาระดับโลกต้องใช้การทดสอบแรงบีบมือ หรือความสูงในการกระโดดตอนเช้าเพื่อเช็กว่าระบบประสาทพร้อมรบจริงไหม ไม่ใช่แค่เช็กว่ากล้ามเนื้อหายระบมหรือยัง

ยุคแห่งความบ้าคลั่ง

ขยับมาช่วงปี 2012-2015 ยุคนี้กระแส Functional Training และ CrossFit เริ่มเข้ามามีบทบาท ตอนแรกฉันตื่นเต้นมากนะ เฮ้ย มันดูเท่ มันดูเถื่อน แต่ประเด็นคืออะไรรู้ไหม? คนเล่นกันแบบไม่มีความรู้ เอะอะจะเอาสถิติ จะเอา PR (Personal Record) ใหม่ทุกวัน

ผลคือเจ็บกันระนาว ไม่ใช่แค่เจ็บกล้ามเนื้อนะ แต่เจ็บแบบนอนไม่หลับ หงุดหงิดง่าย มือสั่น นั่นแหละสัญญาณเตือนว่าระบบประสาทคุณกำลังจะไหม้

ช่วงนั้นฉันเห็นเพื่อนหลายคนต้องเลิกเล่นไปเลยเพราะร่างกายมัน Shut down มันสั่งการไม่ไป สมองสั่งให้ยก แต่แขนไม่ขยับ น่ากลัวมากนะบอกเลย นี่แหละผลของการมองข้ามความสำคัญของการจูนระบบประสาท

ทำยังไงให้เป็นเทพในสนาม

การจูนระบบให้เฉียบคม ไม่ใช่เรื่องของการตะบี้ตะบันยกเหล็ก แต่มันคือศิลปะของการ กระตุ้น ไม่ใช่ ทำลาย ฉันค้นพบว่ากุญแจสำคัญคือคุณภาพ ไม่ใช่ปริมาณ การฝึกแบบ Explosive หรือระเบิดพลังในช่วงสั้นๆ ให้กราฟมันพุ่งปรี๊ดขึ้นไป นั่นแหละคือสิ่งที่ปลุกระบบประสาทให้ตื่นตัวจริงๆ (7 มกราคม 2025) [2]

ถ้าคุณอยากก้าวข้ามขีดจำกัดเดิมๆ คุณต้องมองภาพรวมให้ออกเหมือน ระบบกีฬา สู่ความเป็นเลิศ ที่เขาให้ความสำคัญกับการฟื้นฟูพอๆ กับการฝึก เพราะระบบประสาทจะพัฒนาได้ดีที่สุดตอนที่คุณนอนหลับและกินถึง ไม่ใช่ตอนที่คุณกัดฟันยกเหล็กทั้งน้ำตา

จุดเปลี่ยนของเทคโนโลยีและการฝึก

ช่วงปี 2018-2020 โลกหมุนไปเร็วมาก เทคโนโลยี Velocity Based Training (VBT) เริ่มเข้ามา มีเครื่องวัดความเร็วในการยกบาร์เบล เพื่อดูว่าระบบประสาทเราล้าหรือยัง ตอนนั้นฉันลองใช้แล้วแบบ เฮ้ย มันเปิดโลกมาก บางวันเรารู้สึกว่าไหว แต่เครื่องมันบอกว่าความเร็วตกแล้วนะ นั่นแปลว่า CNS เริ่มอืดแล้ว ต้องหยุดซ้อมทันที

มันทำให้ฉันเปลี่ยน Mindset ไปเลย จากที่เคยฝืนจนจบเซต กลายเป็น ฉลาดเลือก มากขึ้น รู้จักผ่อนหนักผ่อนเบา หรือที่เรียกว่า Auto-regulation ฟังดูไฮโซนะ แต่มันคือการฟังเสียงร่างกายตัวเองนี่แหละ ถ้าวันไหนดีด ก็ใส่ยับ ถ้าวันไหนตื้อๆ ก็เบาลง ไม่ต้องไปสนตารางเป๊ะๆ มากนัก

สถิติที่จะทำให้คุณอ้าปากค้าง

มาถึงยุคปัจจุบัน 2022-2024 วิทยาศาสตร์การกีฬามันล้ำไปไกลจนน่าขนลุก งานวิจัยใหม่ๆ เรื่อง Neuro-priming หรือการเตรียมสมองก่อนออกกำลังกายกำลังมาแรง เขาใช้คลื่นไฟฟ้ากระตุ้นสมองกันแล้วนะคุณ แต่สำหรับเราๆ แค่การวอร์มอัพด้วยท่า Plyometrics เบาๆ หรือการฝึกปฏิกิริยากับไฟ ก็ช่วยปลุก Neural Drive ได้มหาศาลแล้ว

เจาะลึกศัพท์เทคนิค

พูดกันตรงๆ แบบไม่โลกสวยนะ ถ้าคุณอยากมี Motor Unit Recruitment ที่สมบูรณ์แบบ คุณต้องกล้าที่จะพัก ฟังดูขัดแย้งใช่ไหม? แต่มันคือเรื่องจริง การฝึกแบบ Low Volume, High Intensity คือทางออก คุณต้องฝึกให้หนัก แต่สั้น กระชับ และพักให้นานพอให้สารสื่อประสาท มันรีโหลดกลับมาทัน (16 ตุลาคม 2023) [3]

ฉันเคยลองโปรแกรมที่เน้น RFD (Rate of Force Development) หรืออัตราการสร้างแรง คือเน้นความเร็วในการหดตัวของกล้ามเนื้อ ผลที่ได้คือ โคตรดี รู้สึกเหมือนตัวเองเป็นนินจา เคลื่อนไหวคล่องแคล่ว ว่องไว และที่สำคัญคือไม่รู้สึกเพลียเหมือนตอนเล่นเวทแบบเก่าๆ เลย มันเหมือนเราอัปเกรดซอฟต์แวร์ใหม่ให้ร่างกายทำงานลื่นขึ้น

บทสรุป จูนระบบ ประสาทสั่งการ

จูนระบบ ประสาทสั่งการ คือการลงทุนที่คุ้มค่าที่สุดสำหรับคนรักการออกกำลังกาย ถ้าคุณทำได้ คุณจะไม่ได้แค่หุ่นดี แต่คุณจะมี Performance ที่เหนือชั้นกว่าคนอื่นแบบเทียบไม่ติด ลองจินตนาการดูสิ ว่าการสั่งงานจากสมองไปสู่กล้ามเนื้อของคุณมันไวเหมือนไฟช็อต คิดจะขยับก็ขยับได้ทันที ไม่มีดีเลย์ มันจะสะใจแค่ไหน?

คุณพร้อมจะเลิกเป็นหุ่นยนต์หรือยัง

ถามใจตัวเองดูดีๆ ว่าทุกวันนี้คุณซ้อมไปเพื่ออะไร? เพื่อให้เจ็บตัวฟรีๆ หรือเพื่อจะเป็นเวอร์ชันที่ดีที่สุดของตัวเอง ถ้าคำตอบคืออย่างหลัง ก็เลิกซ้อมแบบคนบ้าพลังไร้สมองได้แล้ว หันมาใส่ใจระบบประสาท พักผ่อนให้พอ กินให้ถึง และฝึกให้ฉลาด เลิกทำตามคนอื่นแบบไม่ลืมหูลืมตา เพราะร่างกายแต่ละคนไม่เหมือนกัน

บทส่งท้ายจากใจคนเคยพัง

ฉันเตือนคุณแล้วนะ ว่าอย่ามองข้ามเรื่องนี้ เพราะฉันเคยเจ็บมาก่อน เคยพังจนเกือบเกลียดการออกกำลังกายไปแล้ว แต่พอจับจุดเรื่องระบบประสาทได้ ทุกอย่างก็เปลี่ยนไป ชีวิตดีขึ้น แข็งแรงขึ้น และมีความสุขกับการขยับตัวมากขึ้น อยากให้ทุกคนได้สัมผัสความรู้สึกนี้จริงๆ นะ เอ้า มัวรออะไรอยู่ล่ะ ลุกไปวางแผนซ้อมใหม่เดี๋ยวนี้เลย แล้วเจอกันที่เส้นชัย