



จิตวิทยา นักกีฬาเทพ มันคืออาวุธลับที่แยกแชมป์ออกจากผู้แพ้ เอาจริงนะ เคยเห็นพวกที่มีพรสวรรค์ล้นเหลือแต่ไปไม่ถึงไหนไหม นั่นแหละคือตัวอย่างของพวกที่ ใจไม่ถึง ร่างกายพร้อมแต่ใจพังก็จบเห่ เชื่อไหมว่าในสนามแข่งจริง ร่างกายมันทำงานแค่ครึ่งเดียว ที่เหลือคือสงครามประสาทล้วนๆ ถ้าคุณคุมหัวตัวเองไม่อยู่ ต่อให้ซ้อมมาเป็นสิบปีก็พังในเสี้ยววินาที
ฟังนะ เรื่องจิตใจไม่ใช่เรื่องไสยศาสตร์ มันคือวิทยาศาสตร์ที่จับต้องได้ สมัยก่อนเราอาจจะถูกสอนให้กัดฟันทน หรือ สู้ยิบตา แบบไม่มีทิศทาง แต่ความจริงคือ สมองมันก็เหมือนกล้ามเนื้อ ถ้าไม่ฝึกมันก็ฝ่อ
ลองย้อนไปดูยุค 90s สิ ช่วงปี 1996-1999 เป็นยุคที่คำว่า จิตวิทยากีฬา ยังเป็นเรื่องใหม่มากสำหรับบ้านเรา ตอนนั้นนักกีฬาไทยส่วนใหญ่เน้นแต่ซ้อมหนัก พลังกายล้วนๆ ใครอึดกว่าชนะ ใครใจเสาะก็แพ้ไป ไม่มีหรอกนะมานั่ง (Visualization) หรือจินตภาพก่อนแข่งเหมือนสมัยนี้ ยุคนั้นคือยุคแห่งความดิบเถื่อนที่คัดกรองคนจริงออกจากพวกเหยียบขี้ไก่ไม่ฝ่อ
ความลับที่ไม่มีใครบอกคุณคือ ความกลัว มันเป็นเพื่อนสนิทของนักกีฬาทุกคน พวกเทพๆ เขาก็กลัว ขาสั่นเหมือนกัน แต่สิ่งที่เขาต่างจากเราคือรู้วิธีจัดการมัน เขาไม่ได้พยายามกำจัดความกลัว แต่เขาเปลี่ยนมันเป็นเชื้อเพลิง (Adrenaline) เพื่อระเบิดฟอร์มเทพออกมาต่างหาก (2 ธันวาคม 2025) [1]
โธ่เอ๊ย ก็เพราะเราชอบคิดลบไง เสียงในหัวตัวดีเลย จะไหวเหรอ, เขาเก่งกว่านะ, วันนี้ไม่พร้อมเลย ไอ้เสียงพวกนี้แหละคือศัตรูตัวฉกาจ ถ้าคุณยังหยุดมันไม่ได้ ก็อย่าหวังจะไปแข่งกับใครเลย แพ้ตั้งแต่ในมุ้งแล้ว
ลึกๆ แล้ว สิ่งที่ทำให้คนส่วนใหญ่ไปไม่ถึงฝั่งฝันคือ ความกลัวที่จะล้มเหลว (Fear of Failure) จนไม่กล้าแม้แต่จะก้าวออกจาก Comfort Zone ของตัวเอง เรามักจะสร้างกำแพงขึ้นมาปกป้องอีโก้ตัวเองว่า ถ้าฉันไม่ลงแข่ง ฉันก็จะไม่แพ้ หรือการตั้งเป้าหมายที่ต่ำเกินไป เพื่อที่จะได้ไม่ต้องเจ็บปวดเวลาทำไม่ได้ตามหวัง (27 กรกฎาคม 2025) [2]
นักกีฬาเทพเขาไม่ได้ไม่มีความรู้สึกเหล่านี้นะคะ แต่เขามีสิ่งที่เรียกว่า ความสามารถในการฟื้นตัวทางจิตใจที่รวดเร็ว ในขณะที่คนทั่วไปมักจะจมปลัก อยู่กับความผิดพลาดเพียงครั้งเดียว จนเสียกระบวนไปทั้งเกม ถ้าคุณยังจัดการกับขยะทางอารมณ์ในหัวไม่ได้ ต่อให้ร่างกายคุณแกร่งระดับเหล็กกล้า คุณก็จะเป็นได้แค่ ยักษ์ที่ไม่มีหัวใจ ที่พ่ายแพ้ให้กับความอ่อนแอ ของตัวเองในวินาทีสุดท้ายเสมอ
ช่วงปี 2010 ถึง 2015 เป็นช่วงที่วิทยาศาสตร์การกีฬาบูมมาก เราเริ่มเห็นนักกอล์ฟหรือนักเทนนิสใส่หูฟังทำสมาธิก่อนแข่งกันเกลื่อนเมือง ยุคนั้นใครไม่ทำสมาธิคือเอาท์มาก แต่เชื่อมั้ย หลายคนทำตามกระแสไปงั้น ไม่ได้เข้าใจแก่นแท้หรอก นั่งหลับตาแต่ใจลอยไปถึงร้านหมูกระทะ มันจะได้อะไรขึ้นมา เฮ้อ ตลกสิ้นดี
ลองไปอ่านบทวิเคราะห์ของ BBC Sport ดูสิ เขาเคยตีแผ่เรื่อง Mental Breakdown ของนักกีฬาดังๆ ไว้เยอะมาก มันทำให้เห็นเลยว่าต่อให้เก่งแค่ไหน ถ้าใจเปราะบาง ก็พังได้ง่ายๆ เหมือนแก้วไวน์ราคาแพง (21 มีนาคม 2018) [3]

มันต้องวัดกันตอนที่สถานการณ์บีบคั้นที่สุด ตอนที่คะแนนตามหลัง ตอนที่แรงหมดก๊อกสุดท้าย นั่นแหละคือของจริง ฉันชอบนะเวลาเห็นคนสู้ยิบตา ทั้งที่รู้ว่าเป็นรอง มันโคตรเท่ มันคือเสน่ห์ของกีฬาที่ AI หรือหุ่นยนต์หน้าไหนก็เลียนแบบไม่ได้
จำช่วงปี 2018 ถึง 2020 ได้ไหม โลกกีฬาสั่นสะเทือนเมื่อซูเปอร์สตาร์ระดับโลกอย่าง Simone Biles หรือ Naomi Osaka ออกมาประกาศถอนตัวเพราะปัญหาสุขภาพจิต
โอ้โห ตอนนั้นดราม่ากันทั้งโลก บางคนด่าว่าใจเสาะ แต่สำหรับฉันนะ นั่นคือความกล้าหาญขั้นสุดยอด กล้าที่จะบอกว่า ฉันไม่ไหว เพื่อรักษาชีวิตตัวเองไว้ มันคือการปฏิวัติวงการเลยนะ ทำให้คนเริ่มตระหนักว่าจิตใจสำคัญพอๆ กับร่างกาย
ลองไปหาข่าวจาก Reuters อ่านดู ช่วงนั้นข่าวเรื่อง Mental Health Awareness ในวงการกีฬามาแรงมาก มันเปลี่ยนมุมมองของโค้ชทั่วโลกไปเลย
รู้ไหมว่าในช่วงปี 2022 ถึง 2024 มีผลวิจัยออกมาว่า นักกีฬาที่ฝึก (Mindfulness) หรือการเจริญสติอย่างต่อเนื่อง มีโอกาสชนะคู่แข่งที่มีทักษะเท่ากันได้ถึง 70 เปอร์เซ็นต์! บ้าไปแล้ว ตัวเลขนี้มันชี้ชัดเลยว่า ชัยชนะอยู่ที่ “สติ” ล้วนๆ
เว็บไซต์ยักษ์ใหญ่อย่าง ESPN เคยเอาสถิติพวกนี้มากางให้ดูชัดๆ ว่าทีมที่เป็นแชมป์มักจะมีนักจิตวิทยาประจำทีมที่เก่งกาจคอยดูแลสภาพจิตใจนักเตะเสมอ
ฉันจะบอกให้นะ เทคนิคที่ฉันใช้ประจำแล้วเวิร์กโคตรๆ คือ การพูดกับตัวเองในแง่บวก ฟังดูบ้านะที่เดินพึมพำคนเดียว แต่ลองดูสิ เวลาจะยกเวทหนักๆ หรือวิ่งกิโลสุดท้าย ตะโกนในใจดังๆ ว่า ฉันทำได้ ฉันคือผู้ชนะ พลังมันมาจริงๆ เหมือนก๊อกสองมันเปิดเองอัตโนมัติ ใครจะหาว่าบ้าก็ช่างหัวมัน ผลลัพธ์อยู่ที่หุ่นและสถิติของเรา จบนะ
สรุปง่ายๆ คือ ควบคุมสิ่งที่ควบคุมได้ ปล่อยวางสิ่งที่ควบคุมไม่ได้ คุณคุมฟ้าฝนไม่ได้ คุมกรรมการไม่ได้ คุมคู่แข่งไม่ได้ แต่คุณคุมความคิดตัวเองได้ 100 เปอร์เซ็นต์ โฟกัสแค่นั้นพอ แล้วถ้าใครอยากเอา Mindset แข็งแกร่งแบบนี้ไปใช้ปั้นหุ่นให้แซ่บแบบยั่งยืน อย่าลืมไปอ่าน เทคนิค ฟิตหุ่นเทพ ต่อด้วยนะ เพราะการจะมีหุ่นดีๆ ได้ มันต้องใช้ใจที่แกร่งนำทางก่อน
ถามจริงๆ ลึกๆ แล้วคุณกลัวความพ่ายแพ้ หรือกลัวว่าถ้าชนะแล้วต้องรับผิดชอบความคาดหวังกันแน่ หลายคนไม่กล้าเก่งสุด เพราะกลัวโดนจับจ้อง ปลดล็อกตรงนี้ให้ได้ แล้วคุณจะบินสูงจนไม่มีใครฉุดอยู่
สุดท้ายนี้ จำใส่สมองไว้เลยว่า แชมป์ไม่ได้ถูกสร้างในสนามแข่ง แต่ถูกสร้างจากการฝึกซ้อมตอนที่ไม่มีใครเห็น จิตใจก็เหมือนกัน ต้องฝึกทุกวัน ตื่นมาส่องกระจกแล้วบอกตัวเองว่า ฉันแม่งโคตรเจ๋ง แล้วออกไปลุยซะ โลกใบนี้รอให้คุณไปพิชิตอยู่ อย่ามัวแต่กลัวเงาตัวเอง ลุกขึ้นมา

