



การบีบต่อมก้นสุนัข ทำเองที่บ้านได้ไหม บอกเลยว่าเป็นคำถามที่ลูซี่โดนหลังไมค์มาถามเยอะมาก หลายคนเห็นน้องหมาไถก้นกับพื้นแล้วคิดว่า เอ๊ะ เป็นพยาธิหรือเปล่า? แต่พอดูดีๆ อ้าว… กลิ่นตุๆ ลอยมาเตะจมูกชัดเลย นี่มันปัญหาระดับชาติของคนรักหมาเลยนะ การบีบต่อมก้นไม่ใช่แค่เรื่องของความสะอาด แต่มันคือการช่วยให้น้องสบายตัว ไม่เจ็บ ไม่ปวด แต่ถ้าทำผิดวิธี บอกเลยว่านรกแตก
เชื่อไหมว่าตอนลูซี่เลี้ยงหมาตัวแรก ช่วงปี 2020-2025 ลูซี่ไม่รู้เลยว่าหมามีต่อมก้น จนกระทั่งวันนึงน้องร้องเจ็บเวลาอึ แล้วก็มีตุ่มแดงๆ ปูดขึ้นมาข้างก้น พาไปหาหมอถึงรู้ว่า ต่อมก้นอักเสบจนแตก โอ๊ย… สงสารลูกมาก
จริงๆ แล้วต่อมก้น (Anal Glands) คือถุงเล็กๆ สองข้างรูทวาร (ตำแหน่ง 4 และ 8 นาฬิกา) ที่ผลิตของเหลวกลิ่นแรงๆ เอาไว้สร้างอาณาเขต ปกติมันจะไหลออกมาเองตอนน้องอึ แต่ถ้าน้องอึเหลว หรือท้องผูกบ่อยๆ มันจะไม่ออก จนสะสมเยอะเกินไปและอักเสบในที่สุด หน้าที่ของเราคือต้องช่วย ระบาย มันออกบ้าง ถ้ามันไม่ยอมออกเอง
สังเกตง่ายๆ เลย ถ้าน้องเริ่มเอาตูดไถพื้น (Scooting) เลียก้นบ่อยผิดปกติ หรือมีกลิ่นคาวๆ เหมือนปลาเน่าลอยมาจากก้น นั่นแหละสัญญาณเตือนภัยระดับสีแดง บางตัวอาจจะหางตก ซึม หรือไม่อยากเดิน เพราะมันเจ็บก้น ถ้าเห็นอาการพวกนี้ อย่าเพิ่งด่วนสรุปว่าเป็นพยาธินะ ให้ลองจับๆ ดูข้างรูทวาร ถ้าเจอก้อนแข็งๆ ปูดๆ แสดงว่า เต็ม แล้วจ้า (18 พฤศจิกายน 2025) [1]
เตือนตัวโตๆ เลยนะ การบีบต่อมก้นไม่ได้ง่ายเหมือนบีบสิว ถ้าบีบแรงไป หรือบีบผิดทิศทาง ถุงต่อมอาจจะแตกข้างในได้ ซึ่งนั่นหมายถึงการติดเชื้อรุนแรง ค่ารักษาแพงหูฉี่ และน้องต้องเจ็บตัวหนักกว่าเดิม หรือถ้าของเหลวข้างในมันข้นมากจนเป็นยาสีฟัน บีบไม่ออกแล้วเราไปฝืนบีบ อันนี้ก็อันตราย ลูซี่แนะนำว่าถ้าลองบีบเบาๆ แล้วไม่ออก ให้หยุดทันที แล้วพาไปหาหมอเถอะ
ทาง AKC ระบุชัดเจนว่า การบีบต่อมก้นควรทำเมื่อจำเป็นเท่านั้น ไม่ใช่ทำพร่ำเพรื่อ เพราะการไปกระตุ้นบ่อยๆ อาจทำให้ต่อมผลิตของเหลวออกมามากขึ้น หรือเกิดการระคายเคืองจนอักเสบเรื้อรังได้ สรุปคือ ทำเมื่อมีปัญหา ไม่ใช่ทำเป็นกิจวัตร นะจ๊ะ (31 ตุลาคม 2025) [2]
ในช่วงปี 2021-2023 คลินิกสัตวแพทย์พบเคสสุนัขพันธุ์เล็ก (เช่น ชิวาวา, ปั๊ก, เฟรนช์บูลด็อก) เข้ารับการรักษาโรคต่อมก้นอักเสบสูงกว่าสุนัขพันธุ์ใหญ่ถึง 3 เท่า ใครเลี้ยงหมาเล็ก ต้องใส่ใจเรื่องนี้เป็นพิเศษเลยนะ
ลูซี่แอบไปดูข้อมูลอัปเดตมานะ ในปี 2026 นี้ พบว่าสุนัขที่อาศัยอยู่ในคอนโดหรือพื้นที่จำกัดมีโอกาสเกิดปัญหาต่อมก้นอุดตันมากกว่าสุนัขที่วิ่งเล่นในสนามกว้างๆ ถึง 25% เลยล่ะ
เพราะการเคลื่อนไหวร่างกายและการออกกำลังกายช่วยกระตุ้นการทำงานของกล้ามเนื้อรอบหูรูดทวารหนักโดยธรรมชาติ นอกจากนี้ หมาที่ชอบกินขนมขบเคี้ยว (Treats) มากกว่าอาหารมื้อหลักที่มีกากใยสูง มักจะอึนิ่มเกินไปจนไม่สามารถรีดของเหลวออกจากต่อมก้นเองได้ ใครที่เลี้ยงน้องพันธุ์เล็กในเมืองหลวงอย่างเราๆ ยิ่งต้องระวังเป็นพิเศษนะจ๊ะ

ถ้าประเมินแล้วว่า ฉันทำได้ และ น้องยอมให้ทำ ลูซี่จะบอกวิธีที่ปลอดภัยที่สุดให้ เตรียมทิชชู่หนาๆ ถุงมือยาง และใจที่แข็งแกร่งไว้เลย
เทคนิคดูแลความสะอาด สัตว์เลี้ยงเฉพาะจุด ที่ดีคือต้องสังเกตสีของของเหลวด้วย ถ้าเป็นสีเลือด หรือมีหนองปน รีบพาไปหาหมอด่วน
หยุด ห้ามฝืนเด็ดขาด นั่นแปลว่าของเหลวมันแข็งเกินไป หรือมีการอักเสบเกิดขึ้นแล้ว การฝืนบีบจะทำให้ถุงแตกได้ ให้ปลอบน้อง แล้วพาไปให้ผู้เชี่ยวชาญจัดการดีกว่า เชื่อลูซี่เถอะ เสียน้อยเสียยาก เสียมากเสียง่ายนะ
จริงที่สุด การเพิ่ม ไฟเบอร์ ในอาหาร เช่น ฟักทองต้ม หรือผักใบเขียว จะช่วยให้อึน้องเป็นก้อนสวย ไม่เหลวและไม่แข็งเกินไป เวลาเบ่งอึ ก้อนอึจะช่วยดันต่อมก้นให้ระบายของเหลวออกมาตามธรรมชาติ เป็นวิธีแก้ที่ต้นเหตุที่ดีที่สุด (23 มีนาคม 2023) [3]
แบคทีเรียดีในลำไส้ช่วยให้อึมีคุณภาพดีขึ้น ลูซี่ลองให้ลูกๆ กิน Probiotic แบบผงโรยอาหาร ปรากฏว่าปัญหาก้นเหม็นลดลงเยอะมาก แทบไม่ต้องบีบเองเลย ลองหามาติดบ้านไว้นะ
ปี 2026-2027 วงการสัตวแพทย์เริ่มมีการใช้เลเซอร์บำบัด เพื่อลดการอักเสบและลดขนาดต่อมก้นในเคสที่เป็นเรื้อรัง โดยไม่ต้องผ่าตัดตัดต่อมทิ้ง (ซึ่งเสี่ยงต่อการกลั้นอึไม่ได้) เป็นทางเลือกใหม่ที่น่าสนใจมาก
นอกจากเลเซอร์แบบผ่าตัดแล้ว ในปี 2026 นี้ เรายังเริ่มเห็นการใช้ เลเซอร์บำบัดพลังงานต่ำ (Low-Level Laser Therapy – LLLT) ที่ช่วยกระตุ้นการไหลเวียนของเลือดและลดความเจ็บปวดได้ทันทีหลังบีบด้วยนะ
ล้ำไปกว่านั้นคือตอนนี้กำลังมีการพัฒนา AI-Scanning ที่ติดมากับกล้องตรวจท้ายลำไส้จิ๋ว เพื่อประเมินระดับ ความข้น และความอักเสบ ของต่อมก้นผ่านแอปพลิเคชัน ทำให้คุณหมอวางแผนการบีบหรือรักษาได้แม่นยำขึ้นมาก ไม่ต้องเดาสุ่มบีบจนน้องเจ็บตัวฟรีอีกต่อไป อนาคตการดูแลน้องหมานี่มันไฮเทคจริงๆ เลยทุกคน
ถ้าทำเป็นและน้องให้ความร่วมมือ ก็ทำได้ ประหยัดค่าหมอไปได้หลายร้อย แต่ถ้าไม่มั่นใจ หรือน้องดิ้นสู้ตาย การไปหาหมอหรือช่างกรูมมิ่งมืออาชีพ คือทางเลือกที่ปลอดภัยกว่าเยอะ อย่าเอาความสงสารน้องมาแลกกับความเสี่ยงเลย
ฮ่าๆๆ อันนี้เจอกันทุกคน ลูซี่แนะนำให้ใช้ ยาสีฟัน หรือ น้ำมะนาว ถูมือหลังล้างสบู่ ช่วยดับกลิ่นคาวปลาเน่าได้ชะงัดนัก หรือจะใช้สบู่เหล็ก (Stainless Steel Soap) ก็เวิร์กนะ
การดูแลต่อมก้นเป็นเรื่องเล็กๆ ที่ยิ่งใหญ่สำหรับความสบายตัวของน้องหมา การบีบต่อมก้นสุนัข ทำเองที่บ้านได้ไหม เราต้องมั่นสังเกตอาการ และดูแลเรื่องอาหารการกินให้ดี จะช่วยลดปัญหานี้ไปได้เยอะ ลูซี่ขอให้ทุกบ้านรอดพ้นจากระเบิดเวลากลิ่นเหม็นนี้นะจ๊ะ สู้ๆ

